Aleksandretta reuniońska
Aleksandretta reuniońska – historia wymarłego gatunku
Aleksandretta reuniońska, znana również jako papuga maskareńska (Psittacula mascarina), to gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich. Był endemiczny dla wyspy Reunion, położonej na zachodnim Oceanie Indyjskim. Jego historia jest przykładem tragicznego losu wielu gatunków ptaków, które zniknęły w wyniku działalności człowieka. Choć aleksandretta reuniońska była znana już od XVII wieku, jej systematyka i zachowanie pozostają w dużej mierze nieznane. W artykule tym przyjrzymy się bliżej tej fascynującej papudze, jej morfologii, ekologii oraz przyczynom wymarcia.
Opis morfologiczny
Aleksandretty reuniońskie osiągały długość około 35 cm. Ich charakterystycznym elementem był duży, czerwony dziób oraz długie, zaokrąglone ogony. Nogi ptaka były również czerwone, podobnie jak naga skóra wokół oczu i nozdrzy. W przedniej części głowy występowała czarna maska, co nadawało ptakom unikalny wygląd. Opisy dotyczące ich upierzenia są jednak niejednoznaczne; niektóre źródła wskazują na popielate ciało z ciemnymi sterówkami, podczas gdy inne mówią o brązowym ciele i niebieskiej głowie.
Warto zauważyć, że różnice w opisie mogą wynikać z procesu preparacji okazów oraz ich ekspozycji na światło. Dwa istniejące okazy, jeden w Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu i drugi w Wiedniu, mają różne odcienie kolorystyczne, co może świadczyć o wpływie czasu na wygląd ptaków.
Historia odkrycia i badania
Pierwsze wzmianki o aleksandrettach reuniońskich pochodzą z dziennika podróżnika Sieur Dubois z 1674 roku. Papugi te zostały następnie przywiezione do Europy, gdzie trzymano je w niewoli. Gatunek został naukowo opisany przez Karola Linneusza w 1771 roku jako Psittacus mascarinus. Od tego czasu systematyka tego gatunku budziła wiele kontrowersji; klasyfikowano go zarówno w obrębie rodzaju Psittacula, jak i Coracopsis.
Analiza subfosylnych szczątków papug sugeruje, że aleksandretta reuniońska mogła być blisko spokrewniona z innymi papugami z rodzin Maskarenów. Jednakże badania genetyczne przeprowadzone w XXI wieku wykazały, że papuga maskareńska może być bardziej spokrewniona z psittaculini niż wcześniej sądzono.
Ewolucja i pokrewieństwo
Badania nad ewolucją aleksandretty reuniońskiej wskazują na niejasności dotyczące jej pokrewieństwa z innymi taksonami. Od XIX wieku istnieją dwie główne hipotezy dotyczące jej przynależności: jedna umieszcza ją w podrodzinie Coracopsinae z Afryki, podczas gdy druga klasyfikuje ją w Psittaculinae pochodzenia azjatyckiego. Zmiany poziomu morza podczas plejstocenu mogły umożliwić kolonizację wyspy Reunion przez ptaki z innych obszarów.
Badania genetyczne prowadzone w ostatnich latach sugerują, że aleksandretta reuniońska wyodrębniła się jako nowa linia rozwojowa jeszcze przed powstaniem wyspy Reunion. Co ciekawe, wyniki badań genetycznych prowadzone przez różnych badaczy wskazują na różne możliwe pokrewieństwa tej papugi.
Ekologia i zachowanie
Mimo że bardzo niewiele wiadomo o zachowaniu aleksandretty reuniońskiej, wiadomo, że była ona częścią ekosystemu Reunionu. Papugi te prawdopodobnie były wszystkożerne i nie wykazywały specjalizacji pokarmowej. Niektóre źródła sugerują, że ptaki mogły zmieniać swoją wagę sezonowo. Ekologia tych papug była prawdopodobnie podobna do innych endemitów Reunionu, które także wymarły po nadejściu ludzi.
Aleksandretty reuniońskie współwystępowały z innymi wymarłymi ptakami wyspy, takimi jak szpak reunioński czy ibis reunioński. Zmiany w ekosystemie spowodowane przez działalność ludzką miały katastrofalny wpływ na populacje tych ptaków.
Przyczyny wymarcia
Data i przyczyny wymarcia aleksandretty reuniońskiej pozostają niejasne. Ostatnie wiarygodne doniesienie o tym gatunku pochodzi z 1834 roku; jednakże jego autentyczność została zakwestionowana przez wielu badaczy. Większość ekspertów zgadza się co do tego, że papuga maskareńska najprawdopodobniej wyginęła przed nadejściem XIX wieku na wolności.
Przyczyny wymarcia tego gatunku są najprawdopodobniej związane z nadmiernym odłowem oraz zmianami środowiskowymi spowodowanymi przez kolonizację wyspy przez ludzi. Jak wiele innych endemicznych gatunków ptaków na Maskarenach, aleksandretta reuniońska padła ofiarą niszczycielskiej działalności człowieka.
Zakończenie
Aleksandretta reuniońska jest przykładem tragicznego losu wielu gatunków ptaków na wyspach Oceanicznych, których istnienie zostało zagrożone przez działalność ludzi oraz zmiany środowiskowe. Historia tego gatunku stanowi ważną lekcję dla współczesnego społeczeństwa o konieczności ochrony bioróżnorodności oraz zapobieganiu dalszym wyginięciom endemicznych gatunków zwierząt. Choć aleksandretta reuniońska już nigdy nie powróci na wolność, jej historia pozostaje świadectwem kruchości życia na ziemi oraz odpowiedzialności ludzi za ochronę naturalnych siedlisk i ich mieszkańców.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).