Żuławski Park Historyczny w Nowym Dworze Gdańskim
Żuławski Park Historyczny w Nowym Dworze Gdańskim
Żuławski Park Historyczny, dawniej znany jako Muzeum Żuławskie, to wyjątkowa placówka kulturalno-muzealna z siedzibą w Nowym Dworze Gdańskim. Powstała z inicjatywy Stowarzyszenia Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego Klub Nowodworski, a jej misją jest ochrona dziedzictwa kulturowego regionu Żuław oraz edukacja społeczna.
Historia Żuławskiego Parku Historycznego
Główna siedziba park znajduje się w budynku dawnej serowni, wybudowanej w 1902 roku. Przed II wojną światową obiekt był wykorzystywany do produkcji mleczarskiej. Po zakończeniu działań wojennych budynek pełnił różne funkcje – najpierw służył jako magazyn łupów wojennych, a następnie przez wiele lat wykorzystywany był przez Spółdzielnię Transportu Wiejskiego i Gminną Spółdzielnię Samopomoc Chłopska. W 1993 roku, na mocy decyzji Klubu Nowodworskiego, w obiekcie utworzono Muzeum Żuławskie, które zostało otwarte dla zwiedzających w czerwcu 1994 roku.
W 2009 roku gmina Nowy Dwór Gdański, przy wsparciu Unii Europejskiej, rozpoczęła przebudowę budynku z myślą o jego przyszłym wykorzystaniu do celów kulturalnych i turystycznych. Efektem tych działań była zmiana nazwy placówki na Żuławski Park Historyczny w 2010 roku, co podkreśliło jej nowe kierunki rozwoju.
Muzeum Żuławskie – Wystawy stałe
Część muzealna Żuławskiego Parku Historycznego oferuje szereg wystaw stałych, które pozwalają zwiedzającym zgłębić historię oraz kulturę regionu. Jedną z najważniejszych ekspozycji jest „Stolica Żuław. Delta Wisły”, która prezentuje zabytki materialne związane z historią Żuław Wiślane. W ramach tej wystawy można zobaczyć m.in. elementy wiatraka z Ostaszewa oraz unikatowe nagrobki, w tym stela z drewna modrzewiowego.
Kolejną interesującą wystawą jest „Na polskim polderze. Z dziejów mennonitów – niderlandzkiej mniejszości religijnej”, która poświęcona jest mennonitom, wspólnocie religijnej osiedlającej się na terenie Żuław od XVI wieku. Ekspozycja ta ukazuje ich historię oraz znaczenie dla lokalnej kultury.
Warto również zwrócić uwagę na wystawę „Strych pełen osobliwości”, która gromadzi dawne przedmioty codziennego użytku oraz narzędzia rzemieślnicze. Z kolei „Magazynek strażnika wałowego” to rekonstrukcja pomieszczenia, które miało kluczowe znaczenie dla ochrony przed powodziami w regionie.
Obiekty zamiejscowe i działalność edukacyjna
Żuławski Park Historyczny nie ogranicza się jedynie do głównej siedziby. W jego ramach znajdują się również obiekty zamiejscowe, takie jak Lapidarium Cmentarza 11 Wsi w Żelichowie-Cyganku, które jest mennonicką oraz luterańską nekropolią z XVII wieku. Dodatkowo można tu zobaczyć flotę Klubu Nowodworskiego, która obejmuje rzeczne jednostki pływające, takie jak łódź patrolowo-holownicza oraz jednostka patrolowa typu „Striż”. Muzeum jest czynne przez cały rok, z wyjątkiem poniedziałków.
Oprócz wystaw muzealnych, Żuławski Park Historyczny angażuje się w różnorodne formy działalności edukacyjnej i warsztatowej. Oferowane są warsztaty ceramiczne, zajęcia w Pracowni Drewna oraz kursy kulinarne skupiające się na regionalnej kuchni. Park prowadzi także Centrum Edukacji Regionalnej oraz Krajowe Centrum Społecznej Edukacji Przeciwpowodziowej.
Ochrona zabytków i przyrody
Ważnym aspektem działalności Żuławskiego Parku Historycznego jest ochrona zabytków oraz dbałość o przyrodę regionu. W tym celu utworzono Pogotowie Konserwatorskie oraz Salwinia Ekoklub, które są zaangażowane w działalność na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego i naturalnego. Dzięki tym inicjatywom park przyczynia się do zachowania lokalnych tradycji oraz promocji ekologicznych postaw wśród mieszkańców i turystów.
Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego Klub Nowodworski
Żuławski Park Historyczny jest prowadzony przez Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego Klub Nowodworski, które powstało w 1991 roku. Stowarzyszenie ma na celu promowanie regionalnej historii i kultury, a także angażowanie społeczności lokalnej w różnorodne działania mające na celu ochronę dziedzictwa kulturowego.
Dzięki pracy Klubu Nowodworskiego Żuławski Park Historyczny stał się miejscem spotkań dla miłośników lokalnej historii oraz centrum edukacyjnym dla dzieci i dorosłych.
Zakończenie
Żuławski Park Historyczny w Nowym Dworze Gdańskim to nie tylko muzeum, ale także miejsce aktywności społecznej i kulturalnej regionu. Dzięki swojej różnorodnej ofercie wystawowej oraz bogatej działalności edukacyjnej stanowi ważny punkt na mapie turystycznej Pomorza. Celem parku jest nie tylko zachowanie dziedzictwa kulturowego Żuław, ale także jego popularyzacja poprzez różnorodne formy aktywności społecznych i warsztatowych. To właśnie dzięki takim inicjatywom lokalna historia i kultura mogą być poznawane i doceniane przez kolejne pokolenia.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).